Roman Kuniewski (1888-1939)

Data urodzenia: | 04 grudzień 1888 |
Miejsce urodzenia: | Mokrzyska |
Rodzice: | Juliusz i Teresa z d. Filip |
Rodzeństwo: | b.d. |
Stan cywilny: | żonaty (Anna) |
Dzieci: | Tadeusz, Witold |
Zawód: | leśniczy |
Związany z miejscami: | Mokrzyska, Kraków, Wiedeń, gubernia charkowska (Ukraina), Siedlce, Bartel Wielki i Wysoka k. Starogardu Gdańskiego, Wejherowo, Gdynia, Gdańsk |
Urodził się 4 grudnia 1888 r. w Mokrzyskach w Małopolsce (zabór austriacki) jako syn Juliusza i Teresy z d. Filip.
W 1907 r. ukończył gimnazjum klasyczne w Krakowie. W 1912 r. otrzymał tytuł inżyniera jako absolwent Wydziału Leśnego Wyższej Szkoły Rolniczej (Hochschule für Bodenkultur) w Wiedniu. Pracował w zawodzie. Po wybuchu I wojny światowej, jako obywatel austriacki, został internowany i zmuszony do wyjazdu do Rosji. Zarządzał tartakiem w guberni charkowskiej (Ukraina).
W 1918 r. wrócił do niepodległej Polski. W 1919 r. objął stanowisko referenta w Zarządzie Okręgowym Dóbr Państwowych w Siedlcach. Od 1920 r. pracował na Pomorzu. Najpierw jako nadleśniczy w Bartlu Wielkim, a rok później w Wysokiej. Od 1928 r. był nadleśniczym Nadleśnictwa Wejherowo. Członek Rady Miejskiej w Wejherowie, działacz Polskiego Związku Zachodniego, prezes powiatowego Polskiego Związku Strzeleckiego i wiceprezes Rady Powiatowej Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Pełnił również funkcję prezesa Koła Związku Leśników Polskich.
Miał żonę Annę i dwóch synów – Tadeusza (1919) oraz Witolda (1923). W 1939 r. podjął współpracę z Dowództwem Obrony Wybrzeża i zlecił wycinkę drzew na fortyfikacje. Organizował robotników i transport dla I Morskiego Pułku Strzelców. Wyznaczył miejsca tzw. zawałów na leśnych traktach i duktach, aby spowolnić przemieszczanie się wrogiej armii. Przed wkroczeniem wojsk niemieckich ewakuował się do Gdyni. Tam został aresztowany. Więziony był najpierw w budynku Etapu Emigracyjnego w Gdyni Grabówku, a następnie w więzieniu na ul. Schießstange w Gdańsku (dziś Areszt Śledczy na ul. Kurkowej). Stamtąd wywieziono go do Lasów Piaśnickich, gdzie został zamordowany prawdopodobnie 11 listopada 1939 r.
W czasie powojennych ekshumacji w 1946 r. został zidentyfikowany przez żonę i syna. Dyrekcja Lasów Państwowych urządziła uroczysty pochówek i szczątki nadleśniczego spoczęły w osobnej mogile, obok grobu nr 1 na terenie Lasów Piaśnickich.
W dniu 7 listopada 2014 r. w Wejherowie odbyła się konferencja pt. „Eksterminacja leśników Pomorza Gdańskiego w Lesie Piaśnickim”. W jej ramach odsłonięto pomnik nadleśniczego Romana Kuniewskiego. Wystawiony jest przed historycznym budynkiem Nadleśnictwa Wejherowo przy ul. Sobieskiego 249. Zaraz za tym budynkiem, a przed nową siedzibą Nadleśnictwa stanęła również tablica, na której znajduje się krótka biografia nadleśniczego.
Źródła tradycyjne:
- Księga pamięci leśników polskich osadzonych w obozie Stutthof w latach 1939-1945, pod red. T. Chrzanowskiego i M. Owsińskiego, Toruń Sztutowo 2024.
- Osowicka R., Bedeker wejherowski, Wejherowo 2006.
- Osowicka R., Las Piaśnicki. Niemy świadek hitlerowskiej kaźni, Wejherowo 2014.
- Zbrodnia Pomorska. 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom. 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i oprac. I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.
Źródła internetowe:
- Pamięci leśników zamordowanych w Piaśnicy, [dostęp dn. 20.11.2025 r.]
- Konferencja - Eksterminacja leśników Pomorza Gdańskiego w Lesie Piaśnickim, [dostęp dn. 16.11.2025 r.]
Opracowanie: Agnieszka Wszałek
