Przejdź do głównej treści

Gierdziejewski Wacław (1890-1939)

Józef Wilczek
Data urodzenia:
10 październik 1890
Miejsce urodzenia:
Kutaisi
Rodzice:
Jan i Maria z d. Kościukiewicz
Rodzeństwo:
Kazimierz
Stan cywilny:
żonaty (Maria)
Dzieci:
Irena, Bożena
Zawód:
inżynier
Związany z miejscami:
Kutaisi, Poti, Tyflis, Petersburg, Marsylia, Puck, Ostrowiec Świętokrzyski, Gdynia, Grodno
Życiorys

Urodzony 10 października 1890 r. w Kutaisi (wówczas Imperium Rosyjskie). Jego ojciec był aptekarzem, a matka nauczycielką muzyki. Wychowywał się w Poti nad Morzem Czarnym.

Absolwent szkoły średniej w Tyflisie (dziś Tbilisi). Tytuł inżyniera budowy maszyn okrętowych uzyskał na Wydziale Okrętowym Politechniki w Petersburgu. Po wybuchu rewolucji w 1917 r. przedostał się na południe Rosji. Pływał jako mechanik na statkach floty czarnomorskiej. Z Rosji wypłynął na statku należącym do armatora francuskiego. Dopłynął do Marsylii na południu Francji i drogą lądową przedostał się do Polski. Zgłosił się do dowództwa Marynarki Wojennej i otrzymał przydział do Pucka. Oficer mechanik na ORP ,,Kaszub” (1921-1922).

Następnie pracował w Spółce Akcyjnej Wielkich Pieców w Ostrowcu Świętokrzyskim. W Gdyni prowadził biuro przedstawicielskie Zakładów Ostrowieckich oraz innych fabryk przemysłu ciężkiego.

W Spółce Akcyjnej Wielkich Pieców w Ostrowcu Świętokrzyskim stworzył prężne koło Ligi Morskiej i Rzecznej. Następnie w Gdyni działał w Oddziale Ligi Morskiej i Kolonialnej. Był prezesem Jacht Klubu ,,Gryf”, współzałożycielem i zastępcą prezesa Stowarzyszenia Techników Okrętowych Polskich oraz honorowym członkiem Stowarzyszenia Polskich Studentów Okrętowców Politechniki Gdańskiej ,,Korab”. Zakładał „Rotary Club” Gdynia (1934).

Od 1933 r. mieszkaniec Gdyni. Początkowo mieszkał przy ul. Świętojańskiej 65/6, a następnie przy ul. Świętojańskiej 120/4.

W drugiej połowie sierpnia 1939 r. odwiózł rodzinę do krewnych w Grodnie. Po ogłoszeniu mobilizacji wrócił do Gdyni. Stawił się do dyspozycji władz, gdyż uważał to za swój obowiązek, chociaż nie podlegał mobilizacji. Po kapitulacji miasta Gdyni aresztowany przez Gestapo. Zamordowany w Lasach Piaśnickich najprawdopodobniej 11 listopada 1939 r.

Podczas ekshumacji w 1946 r. rozpoznany przez żonę. Został pochowany na Cmentarzu Wojennym Obrońców Wybrzeża w Gdyni Redłowie.

Upamiętnienie

Oddziałowe Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku przygotowało tablicę edukacyjną z rysem historycznym o niemieckiej Zbrodni Pomorskiej oraz krótkimi biogramami i fotografiami zamordowanych w Lasach Piaśnickich Gdynian (2023). Wśród nich znajduje się Wacław Gierdziejewski. Tablica znajduje się przy Cmentarzu Wojennym Obrońców Wybrzeża w Gdyni Redłowie.

Bibliografia

Źródła tradycyjne:

  1. Bojarska B., Piaśnica. Miejsce martyrologii i pamięci. Z badań nad zbrodniami hitlerowskimi na Pomorzu, Wejherowo 2022.
  2. Encyklopedia Gdyni, Gdynia 2006.
  3. Zbrodnia Pomorska 1939. Dokumentacja terroru niemieckiego. Tom 1. Powiaty: morski (z powiatem miejskim Gdynia), kartuski, kościerski, tczewski, starogardzki, świecki, chojnicki, tucholski, sępoleński, wstęp, wybór i opracowanie I. Mazanowska, M. Tomkiewicz, T. Ceran, Bydgoszcz-Warszawa 2025.

Źródło internetowe:

Fotografia ze zbiorów Muzeum Piaśnickiego.

Opracowanie: Agnieszka Wszałek